Afyon Kültür Sanat
Hoşgeldiniz

  • DOLAR
    7,8141
  • EURO
    9,2629
  • ALTIN
    483,86
  • BIST
    10,2851
Mustafa Tunçay Doğar
Mustafa Tunçay  Doğar
tuncay856@gmail.com
Afyonkarahisar’ın İsmi ve Tarihi
  • 0
  • 169
  • 23 Nisan 2020 Perşembe
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

İlimizin isminin nereden geldiğini, tarihsel geçmişini son derece köklü kültürünü ve uygarlıklarla iç içe yaşamış dilini, sosyal yaşamını, sanat ve sanatkârlarından etkilenmesini,  bir kulağı Afyon’da olan ve AFYON ŞEKER FABRİKASINDAN EMEKLI İŞÇİ olarak İstanbul’un Kartal ilçesine yerleşerek yaşayan hemşeriniz olarak anlatmaya bilgilendirmeye çalışacağım.

Afyonkarahisar ilimiz Çağlar boyunca irili ufaklı birçok uygarlıkların etkisinde kalmıştır.  Frigya, Hitit, Pers, Bizans, Selçuklu ve Osmanlılar gibi farklı din ve kültürlerle iç içe yaşamış onları topraklarında ağırlamış bu topraklar da sanatta diliyle, diniyle, tarımla, yemede içmede, kaplıca ve mermeriyle bu kültürlerden etkilenmiş alışkanlıklar almış yaşam şekline dönüştürmüş günümüzde de hala sürdürülmekte olan konumunu, örf, ananelerde bulunmuşlardır.  Şimdi Tarihte isminin nasıl, nereden geldiğini inceleyeceğiz:

Şehrimiz adını Aphion Carassar, diğer Batı-Avrupa seyyahlar,  .Afiun Afion şeklinde kaleme almışlardır. Bölgede ilk yerleşimlerin MÖ 2000 yıllarına kadar uzanmaktadır. Şehrin adını kendisiyle özdeşleşen (haşhaş)bitkisi ile kalesinden almıştır. “Afyon” tıpta ilaç yapımında yararlanılan haşhaşın çeşitli yöntemlerle elde edilen sütunun ismidir. Latincede Opium Yunancada Opion olarak geçmektedir. Haşhaş bitkisinin yörede Hititlerden itibaren ekildiği bilinmektedir. Üzerinde haşhaş baskısı bulunan Synada (Şuhut) yerleşimine ait Para MÖ ll. yüzyıldan itibaren yörede haşhaş tarımının yapıldığını göstermektedir.  Ayrıca “Afiom” kelimesinin bir kadına ait Roma döneminden kalma Mezar taşı “Afyon” kelimesinin o devirden itibaren kullanıldığı belirtisini taşımaktadır. Zamanla Afiom, Afion ve Afyon biçiminde söylenmiştir.

Yapılan kazılar sonucunda bölgenin Hitit kültürünün önemli merkezlerden biri olduğunu göstermektedir. Hitit kralı ll. Murşit’in Arzava seferinde MÖ 1344’de askerlerine sığınak olarak yaptırdığı Haponava Kalesi 《Yüksek Tepe Şehri)) Afyonkarahisar Kalesi’dir. Bölge Hititlerden sonra Frig hâkimiyetine geçmiş, Frigler burayı ele geçirdikten sonra Persler ve Makedonların işgaline uğramış son olarak uzun bir dönem Romalılar hâkimiyetinde kalmıştır.

Romalılar döneminde Akroni isminin Paralar üzerinde Latince kitabeler ve diğer kaynaklarda Akronium biçiminde yazıldığı görülmektedir. Bunun yanı sıra Akroenes, Akroenis yazılarının da Latince zamanla değişime uğradığını göstermektedir.

Türklerin Anadolu’ya Malazgirt Zaferinin sonucunda akın akın gelmesiyle birlikte Selçuklu Devleti döneminde Sultan l.Mesut’un talimatıyla Karasar Türklerinin 1147-1157 tarihlerinde Kale eteklerine yerleştikleri anlaşılmaktadır. Kale’ye kara kale, Karahisar adının verilmesi bazalt ve trakit kayalar üzerinde kara heybetli görünüş sergilenmesinden dolayı verilmiştir diye anlatılmaktadır. Ancak kale eteklerine yerleştirilen Karasar Türkleri nedeniyle Karahisar denilmiş olması daha kuvvetli bir ihtimal olduğu sanılmakta, Avrupalı seyyahlardan Tavernier Şehrin Aphion Carassar bazı Avrupalı gezginlerde Afium şeklinde ifâde etmişlerdir.

Şehrin ismi Cumhuriyet’in ilanına kadar resmî belgelerde Karahisar-ı Sahib olarak geçmiştir. Bir ileriki Yazımızda Kurtuluş Savaşında Afyonkarahisar’ın önemini, Mustafa Kemal Atatürk’le gecen önemli tarihsel günleri yazarım. Bu yazı Afyonkarahisar Sanat ve Müzik Ansiklopedisi Cilt l Kültür Envanterinden yararlanılmıştır.

Hepinizi saygıyla selamlarım.

 

İstanbul, 23.04.2020, Mustafa Tunçay Doğar

Sosyal Medyada Paylaşın:
Etiketler:
afyonkarahisar

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Sponsorlu Bağlantılar
reklam
  • YENİ
  • YORUM