Afyon Kültür Sanat
Hoşgeldiniz

  • DOLAR
    $3.523,8000
  • EURO
    $1,5307
  • ALTIN
    $45.645,1000
  • BIST
    1,2151
Şükrü Sarıdere
Şükrü  Sarıdere
sukru@saridere.com.tr
Sanatın Hukuku
  • 0
  • 55
  • 04 Mayıs 2021 Salı
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

İnsanoğlu medeniyetinin temel taşlarından birisi olan sanat bugün maalesef ki insanoğluna gerektiği gibi ışık tutamaktadır. Bunun sorumlusu pek tabii sanat değil biz insanlardır. Neredeyse insan ırkı ile aynı yaşta olan sanatın etkilerinin bugün hatırı sayılır derecede gerilemesinde birçok etken sıralayabiliriz. Bu etkenlerin başında sanatın hukukla olan münasebetini konuşmak gerekir. Sanat hukuku dediğimiz kavram bugün Fikir ve Sanat eserleri kanunu ile çerçevesi çizilmiş olmakla beraber çeşitli diğer hukuk dallarından da faydalanmaktadır. Fakat ne var ki kanunun mevcudiyetini koruması, sanatçının bu kanunda belirtilen hakları tam anlamıyla bilmesi anlamına gelmemektedir. Fikri mülkiyet hakları; telif hakları ve sınai mülkiyet hakları olmak üzere iki genel başlık altında incelenmektedir. Telif hakları ise dört ana başlık altında sınıflandırılmıştır. Bunlar: İlim ve Edebiyat Eserleri, Musiki Eserleri, Güzel sanatlara ilişkin eserler ve sinema eserleridir. Sanat eseri sahiplerinin bu konuda bilinçlenip haklarını bilmeleri pekala faydalarına olacaktır. Kanunda sanatçı hakları maddi ve manevi olmak üzere iki ana başlık etrafında toplanmıştır. Manevi haklar eser sahibine sıkı sıkıya bağlı sözleşme unsuru olsa dahi tamamen devredilemeyecek olan haklardır. Üretilen bir eserin; beste, resim, heykel, senaryo gibi eserlerin yaratıcısından izinsiz olarak kullanılması, basılması, çoğaltılması, değiştirilmesi izne bağlanmıştır. Sanat eserine ilişkin bir ihlalin doğması neticesinde kanuni talep edeceği unsurlar şu şekildedir:

Maddi Tazminat Davası (m. 70/2)

Telif hakkının ihlali halinde açılacak olan maddi tazminat davasının dayanağı haksız fiil sorumluluğudur. Bu yönüyle dayanağı sözleşmeye aykırılık olan tecavüzün ref’i kapsamında mali hak talebinden (m. 68) ayrılmaktadır. FSEK m. 68 kapsamında bedel veya bedelin 3 katına kadar mali hak talebinde bulunulduğu durumda FSEK m. 70/2 kapsamında maddi tazminat istenemeyecektir. Ancak zararın m. 68/1 kapsamında talep edilen mali hakdan daha fazla olduğu düşünülüyorsa, aşan miktar bakımından m. 70/2’ye göre talepte bulunulması mümkündür.

Manevi Tazminat Davası

“Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve toplanan delillere göre, davalı tarafından 2010 yılı masa takviminin Şubat ayı sayfasında davacıya ait fotoğrafın kullanıldığı, söz konusu fotoğrafın 5846 Sayılı Kanun kapsamında eser niteliğine sahip olduğu, maddi tazminat talep koşullarının oluştuğu, davalının davacıya ait fotoğrafı bilerek kullanma kastı taşımadığından manevi tazminat talebinin unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle  davacının maddi tazminata yönelik talebinin kısmen kabulüyle…” (YARGITAY 11.HUKUK DAİRESİ 2014/5598 E.  2014/114532 K.)

Elden Edilen Kârın Verilmesi (m. 70/3)

TBK m. 530 kapsamında açılmış sayılacağından 10 yıl zamanaşımı var. Suluk s.143

Yukarıda bahsi geçen unsurlar genel olarak belirtilen ihlaller kapsamında uygulama alanı bulacaktır. Somut olayda yapılacak bir inceleme neticesinde ihlalin kapsamı, derinliği ve boyutu ölçüsünde diğer bazı unsuralrın da doğacağını söylemek gerekir. Tüm bu süreçlerde hak kaybına uğramamak adına bir avukattan hukuki destek alınması tarafların menfaatine olacaktır.

Sanat dünyamızda intihallerden, kopyalardan uzak verimli ve etkili günlere ulaşmak temennisiyle…

 

Sanat Hukuku Avukatı Şükrü SARIDERE

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Sponsorlu Bağlantılar
reklam
  • YENİ
  • YORUM